sportfotografie

Sportfotografie belicht: hoe doe je het?

Sportfotografie. Een mooie sportfoto maken is nog niet zo gemakkelijk als het lijkt. Hoe zorg je dat je de beweging en de snelheid mooi op de gevoelige plaat legt?

Sport gaat vaak gepaard met snelle bewegingen. Als je die scherp wil fotograferen, dan is een snelle sluitertijd nodig. Dat betekent dat de camerasensor maar kort de tijd krijgt om het licht te verzamelen dat nodig is voor een goede belichting van je foto.

Outdoor sportfotografie

Bij sportfotografie van buitensporten als voetbal, hockey, tennis, paarden of motorsport kan de hoeveelheid licht sterk wisselen. Je hebt het weer niet in de hand. Meestal kun je overdag fotograferen. Bij mooi weer is er meer licht en daarom kun hoef je niet per se de meest lichtsterke objectieven te gebruiken. Een bewolkte dag betekent veel minder licht voor fotografie en stelt dus meer eisen aan je apparatuur. De combinatie van weinig licht én de noodzaak van een snelle sluitertijd is voor camera en objectief niet gemakkelijk.

Indoor sportfotografie

Binnensport fotograferen betekent eigenlijk bijna altijd dat er heel weinig licht is. Veel minder dan bij buitensporten. Flitsen wordt vaak niet door de sporters op prijs gesteld en daarom moet je echt met weinig licht mooie beelden zien te maken. Je zult de grenzen van je apparatuur op moeten zoeken en lang niet alle apparatuur is hiervoor even geschikt. Je kunt bijvoorbeeld overstappen op een fullframe camera om dit te ondervangen.

Hoe krijg je je sportfoto’s zo mooi mogelijk?

Zorg dat je weet waar het om gaat

Het is heel handig als je de sport die je wil vastleggen een beetje kent, zodat je weet wanneer de belangrijke momenten zich voordoen. Ga je voor het eerst naar een American Football game? Lees je in en je weet tenminste welke kant je je camera op moet richten op het juiste moment.

Lichtsterke telezoomlens

Lichtsterk betekent dat het grootste (maximale) diafragma van het objectief veel licht door kan laten. Zo kun je in situaties van weinig licht het licht dat nog wel aanwezig is maximaal benutten. Voor indoor sportfotografie is een lichtsterke lens echt een ‘must have’. Een 70-200 mm objectief met een maximaal diafragma van F/2.8 wordt veel gebruikt en is in veel situaties goed te gebruiken.

Je kunt het beste een telezoomlens gebruiken omdat je bij een sportwedstrijd niet altijd dichtbij je onderwerp kunt komen. Helaas zijn zoomlenzen wel erg zwaar en vooral prijzig. Maar het resultaat is er dan wel weer naar. Het beste is een zoomlens van 300mm.

Snelle autofocus van je objectief

De snelheid waarmee het objectief kan scherpstellen is belangrijk, aangezien je veel te maken krijgt met snelle bewegingen. Je wilt natuurlijk niet dat je objectief te traag is om scherp te stellen.

Cropcamera of fullframe?

Een cropcamera kan qua telezoombereik een voordeel zijn bij sportfotografie. De brandpuntsafstand van je objectief wordt gemiddeld met ongeveer een factor 1,5 vergroot, waardoor een 200 mm objectief feitelijk een 300 mm objectief wordt. Met een fullframe camera kun je de sporters weer dichterbij halen. Een fullcrame camera presteert een stuk beter bij hogere ISO-waarden.

Kwaliteit autofocussysteem van de camera

Ook het autofocussysteem van de camera is van belang. Hoe goed is de camera in het volgen van bewegingen tijdens het scherpstellen? De ene camera is daarvoor geschikter dan de andere. De duurdere modellen beschikken over betere autofocuspunten (AF-punten), hebben meer scherpstelpunten, meer opties om verschillende scherpstelpunten te gebruiken of te combineren (clusters van Af-punten, ook wel Zone-AF genoemd) en kunnen soms qua gevoeligheid en snelheid aan de situatie worden aangepast.

Compact- of systeemcamera’s kunnen last hebben van enige vertraging tussen het moment van indrukken van de ontspanknop en het maken van de foto. Bij sportfotografie kan dit een probleem opleveren, want je wil niet dat je telkens net iets later bent dan het moment suprême.

Snelheid van de camera: continu-opnamen (burst mode)

De bewegingen van sporters gaan vaak zo snel dat timing heel moeilijk is. Als je camera een burst mode heeft, ben je in staat om heel snel achter elkaar heel veel foto’s te nemen. Hierdoor is de kans groter dat het goede moment ertussen zit.

ISO-prestaties van je camera (ruis)

Bij indoor sportfotografie zijn de goede ISO-prestaties erg belangrijk. De combinatie van weinig licht én de noodzaak om bij actiefotografie een snelle sluitertijd te gebruiken betekent dat je met hogere ISO-waarden zult fotograferen. Ook als je een lichtsterk objectief (bijvoorbeeld F/2.8) gebruikt. De ene camera kan aanzienlijk beter omgaan met hogere ISO-waarden dan de andere en dat is dan ook terug te zien aan de hoeveelheid ruis in je foto: de mate van korreligheid en verlies van details. Hoe groter de beeldsensor, hoe beter de ISO-prestaties. Daarom presteert een compactcamera minder goed bij gebruik van hogere ISO-waarden dan een cropcamera en een cropcamera op haar beurt weer minder dan een fullframe-camera. De sensor van de fullframe camera is namelijk het grootst.

Vergeet de achtergrond niet!

Hoeveel mensen waren er aanwezig, wat deed de coach, was het publiek enthousiast, ligt het stadion in een mooie omgeving en is het tot de nok gevuld? Dit zijn allemaal belangrijke zaken om op te letten tijdens sportfotografie. Zo krijgt je foto de sfeer mee die nodig is om het belang van het moment over te brengen.

Blijf gefocust

Sport is natuurlijk niet goed te voorspellen. Dat maakt het elke keer weer spannend. Je weet dat zich mooie momenten gaan voordoen en het is de kunst om je daarop te blijven focussen. Laat je niet afleiden door tussendoor te vaak je foto’s te bekijken, dan mis je momenten. Blijf scherp opletten. Geduld hebben helpt hier natuurlijk bij. Net als bij dierenfotografie geldt dat hoe langer je bereid bent je onderwerp te volgen en gefocust te blijven, hoe meer momenten zich voor zullen doen.

Verplaats jezelf en kies de goede plek

Bekijk goed waar je je als fotograaf opstelt. De ene plaats is beter dan de andere. Hoe beter je de sport begrijpt en hoe meer je fotografeert, hoe meer gevoel je hiervoor ontwikkelt. Ga bijvoorbeeld eens naast een doel staan zodat je de doelpogingen en de keeper goed kan fotograferen.

Bij motorsport kun je denken aan een plek bij een of meerdere bochten. De motorrijder neemt dan een mooie houding aan en je kunt ook gebruik maken van de ronde lijnen van de bocht.

Wissel ook van plek, zodat je de sport gevarieerd in beeld kan brengen. Telkens dezelfde positie innemen kan een saaie sportreportage opleveren.

Emotie vastleggen

Vergeet niet ook de gezichten van de sporters mooi vast te leggen. Vaak zie je de inspanning op hun gezicht als ze een mooie actie maken, of de blijdschap als ze scoren. Dat wil je vastleggen.

Goede voorbereiding

Zorg dat je ruim op tijd aanwezig bent als je een wedstrijd wil fotograferen. Je hebt dan de tijd om je instellingen te regelen en vooral om de locatie goed te beoordelen. Op welke plek kun je mooie achtergronden creëren en waar heb je het minste last van mensen die voor je camera langs lopen. Ook kun je misschien je aandacht richten op een speler die in het nieuws is geweest, bijvoorbeeld een sterspeler, iemand die net een transfer heeft gemaakt, iemand die heel populair is.

Bewust kijken: wie is fotogeniek tijdens sport?

Ook is de ene speler veel expressiever qua emoties dan de andere. Een sporter die nauwelijks emotie toont is al gauw saai voor je sportfoto’s terwijl diegene die totaal opgaat in zijn sport juist geweldige foto’s op kan leveren. Waar de ene speler er qua bewegingen technisch heel elegant uit kan zien, ziet de andere speler er gewoon ‘lomp’ uit. Vergelijk het met dansen of lopen: sommige mensen dansen of lopen elegant terwijl andere mensen toch echt wat lomper bewegen…

Perspectief: hoog, laag of op gelijke hoogte?

Varieer met perspectief. Een kikkerperspectief kan het goed doen. De sporter komt ‘grootser’ over, je kijkt letterlijk wat op tegen de sporter waardoor deze belangrijker overkomt.

Speel met sluitertijden

Wil je beweging bevriezen, een scherpe foto maken? Of wil je juist onscherpte weergeven in je foto en de beweging weergeven? Kies op deze manier je sluitertijd. Voor het bevriezen van beweging, stem de sluitertijd af op de snelheid waarmee je onderwerp zich beweegt.

Focus op je onderwerp

Bij teamsporten is het lastige dat er heel vaak veel spelers door elkaar heen bewegen. Het wordt snel een rommelig, druk beeld waarin geen duidelijke vorm of boodschap te ontdekken is. Probeer over het algemeen daarom een beperkt aantal sporters in beeld te brengen door goed te kijken, je standpunt te kiezen, in te zoomen of te spelen met je scherptediepte.

Maak VEEL foto’s

Maak zoveel mogelijk foto’s tijdens een wedstrijd. Kijk wel bewust, maar kies voor burst mode en maak zoveel foto’s als je kunt. Na de wedstrijd kun je dan rustig de mooiste uitzoeken.

Vertel een verhaal: één beweging, meerdere foto’s

Als je een serie van meerdere foto’s hebt gemaakt van één beweging, kun je echt laten zien hoe sporters bewegen door in de nabewerking een compilatie te maken. Zo geven je foto’s de beweging mooi weer.

Bron: kijkenziefotoschool.nl